Boğaziçi Ünversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, 6 Şubat depremlerinin yıldönümünde düzenlenen basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Kahramanmaraş Depremlerinin Doğu Anadolu Fay Zonu paralelindeki Narlı Fayı’nda oluştuğunu belirten Özel, “Yaklaşık 340 kilometrelik bir fay parçası kırıldı ve bunun sonucunda iki deprem meydana geldi. Uzun bir süre Doğu Anadolu Fay Zonu’nda büyük bir deprem beklemiyoruz” dedi. Özel, 6 Şubat 2023’ten günümüze Kahramanmaraş ve çevresindeki 350 kilometre yarıçaplı alanda 58 bin 340 deprem kaydedildiğini, son bir haftada ise 114 yeni deprem olduğunu ifade etti.

MARMARA’DA KENTSEL DÖNÜŞÜM HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Marmara Bölgesi’nde meydana gelebilecek olası bir deprem hakkında konuşan Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, “Kentsel dönüşüm son derece önemli ve bina stoğunun yenilenmesi gerekir. Ayrıca AFAD’ın başlattığı risk azaltma, İl Risk Azaltma Planları ve müdahale planları bulunuyor. Biz de bu planlara dahiliz ve sıkı takip ediyoruz. Rasathane olarak Marmara Bölgesi’nde meteoroloji, sıcaklık gibi sensörlerin ve sismometrelerin olduğu 20 yeni gözlem ve erken uyarı istasyonu kurduk. Deniz seviyesi istasyonlarıyla da denizin yükselmesini inceliyoruz. Marmara Denizi’nin içinde direkt faylardan bize haber getiren sismometreler olmalı. Deprem ihtimalinin en fazla olduğu bölgenin Orta Marmara’daki Kumburgaz Fayı olduğunu düşünüyoruz. Ancak tarihsel depremlerin içindeki belirsizlikler kesin öngörülerde bulunmamızı engelliyor” dedi. Prof. Dr. Özel, Marmara’da 250-300 yıl arasında tekrarlanma periyodu olduğunu ve bölgedeki tarihsel depremlerin belirsizliklerinin diğer yerlerden daha fazla olduğunu da sözlerine ekledi.

EGE’DEKİ KÜÇÜK DEPREMLERİN SAYISI BİNİ GEÇTİ

Toplantıda Ege Bölgesi’nde Santorini Adası - Ege Denizi deprem etkinliği konusuna da değinen Özel, son elli yılda bölgede yaklaşık 2500 kilometrekarelik alan içerisinde aletsel büyüklükleri M 1,2-5,3 aralığında değişen yaklaşık 492 adet deprem kaydedildiğini ifade etti.

31 Ocak¬-7 Şubat tarihleri arasında ise 1513 bölgede depremin yaşandığını belirten Özel, “Bu bölgedeki magma hareketleri ve hidrotermal etkinlik, sismik olayların şiddetini artırabileceğini gösteriyor. Ege Denizi’nin güneyinde bulunan Hellenik Yayı, Afrika plakasının Avrasya plakasının altına dalmasıyla oluşan aktif bir deprem ve volkan bölgesidir. Bu süreç, Santorini ve Kolumbo volkanlarının oluşmasına neden olmuştur. Santorini’nin tarih boyunca büyük patlamalar yaşadığını ve tsunamilere yol açtığını tespit edebiliyoruz. 1707-1711, 1866-1870 ve 2011-2012 yıllarındaki volkanik hareketlilik, bölgenin sürekli aktif olduğuna işaret ediyor. Kolumbo volkanı, Santorini’nin yaklaşık 7 km kuzeydoğusunda yer alan ve 1650 yılında büyük bir patlama gerçekleştiren aktif bir denizaltı volkanıdır. Son yüzyıldaki aktivitesi, bölgedeki sismik hareketlerle doğrudan ilişkilidir” dedi.

“KUZEY EGE’DE 1 METREYE VARAN TSUNAMİLER GÖRÜLEBİLİR”

Bölgedeki riskin ne olduğuna da dikkat çeken Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, “En büyük dalga yüksekliklerinin incelenmesi sonucunda; Kuzey Ege’de 1 metreye varan tsunamilerin görülebileceği, Girit, Güney Ege, Kuzeydoğu Libya ve İskenderiye (Mısır) arasında kalan bölgede ise tsunami dalga yüksekliklerinin Hw > 3 m olabileceği sonuçları elde edilmiştir. Santorini-Amorgos Fay Hattı’nın volkanik süreçlerle de bağlantısı bulunduğu için deprem ve tsunami riskinin her zaman dikkate alınması gerekiyor. Biz bu bölgedeki aktiviteleri yakından takip ediyor, en küçük depremleri bile kaydediyoruz” dedi. Özel, Ege Bölgesi’nde gözlemlenen sismik hareketlilikle İstanbul risk profili arasında bir ilişki olmadığını da sözlerine ekledi.

"AYNI ZAMANDA TSUNAMİ UYARI MERKEZİ’YİZ"

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’nin, 2012 yılından beri Tsunami Uyarı Merkezi olarak da görev yaptığını belirten Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, “Bu uluslararası görev bize Dışişleri Bakanlığı tarafından verildi. Marmara, Karadeniz, Ege ve bütün bağlantılı denizlerde meydana gelebilecek herhangi bir büyük depremin tsunami yaratma ihtimali varsa, bu konuda yaptığımız çalışmaları uluslararası kamuoyu ile paylaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

ÇALIŞTAY’DA KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ DETAYLI OLARAK ELE ALINDI

Basın toplantısının ardından düzenlenen çalıştayda ise 6 Şubat 2023 Depremleri detaylı bir biçimde ele alındı. “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri: Yer Bilimleri ve Mühendislik Perspektifinden 2. Yıl” başlıklı çalıştayda, alanında uzman akademisyenler; Kahramanmaraş depreminde bina performanslarından bölgedeki jeolojik çalışmalara, depremlerin beklenmedik uzak alan deformasyonundan hızlı kayıp-hasar değerlendirmelerine kadar birçok konuyu masaya yatırdı. Çalıştayda Prof. Dr. Nurcan Meral Özel ile birlikte; Prof. Dr. Mustafa Erdik, Doç. Dr. Cengiz Zabcı, Prof. Dr. Mehmet Nuray Aydınoğlu, Prof. Dr. Semih Ergintav, Prof. Dr. Nurdan Memişoğlu Apaydın, Doç. Dr. Ali Özgün Konca, Prof. Dr. Ufuk Hancılar ve Dr. Yasemin Korkusuz Öztürk yer aldı.