YÖK Üstün Başarı Ödülleri kapsamında, Özel Ödüller kategorisinde verilen Bilim Diplomasisi Ödülü, başvuru alınmaksızın YÖK tarafından belirlenen jürinin değerlendirmesi sonucunda sahiplerini buluyor. Prof. Dr. Öztürk, çevre bilimleri ve iklim değişikliği alanındaki akademik birikimini çok taraflı, disiplinler arası ve sınır ötesi bir bilimsel işbirliğine dönüştürmedeki başarısıyla bu prestijli ödüle değer görüldü.

Ödülün temelinde, Boğaziçi Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen ve Avrupa Birliği ile Akdeniz ülkeleri arasında araştırma ve yenilikçilik işbirliklerini destekleyen PRIMA Programı kapsamında fonlanan WETCARB (Wetland Ecosystem Tool for Carbon Accounting) projesi yer alıyor.

WETCARB: Akdeniz’in Sulak Alanlarından Küresel İklim Çözümlerine

Türkiye, Mısır, Yunanistan, İtalya ve Ürdün’den üniversiteleri, araştırma kuruluşlarını ve sektörel paydaşları bir araya getiren WETCARB projesi, Akdeniz havzasındaki sulak alanların iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü bilimsel yöntemlerle ortaya koymayı hedefliyor.

Dünyanın en önemli doğal karbon depolama ekosistemleri arasında yer alan sulak alanlar, atmosferdeki karbondioksitin tutulmasında ve karbonun uzun süreli depolanmasında kritik rol oynuyor. Bununla birlikte, bu ekosistemler uygun olmayan arazi kullanımı, kuraklık ve iklim değişikliği nedeniyle bozulduğunda önemli sera gazı kaynaklarına dönüşebiliyor.

Temel olarak WETCARB, sulak alanların iklim değişikliğiyle mücadelede stratejik öneme sahip doğal karbon yutakları olduğu anlayışından hareket ediyor. Proje kapsamında Türkiye’deki Acarlar Longozu, Mısır’daki Burullus Gölü ve Yunanistan’daki Kerkini ile Kournas göllerinde gerçekleştirilecek saha çalışmalarıyla sulak alanların karbon depolama kapasiteleri, sera gazı salımları ve ekosistem dinamikleri araştırılacak. Elde edilecek veriler, sulak alanların korunması, restorasyonu ve sürdürülebilir yönetimi için bilimsel temelli stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacak.

Bilimsel Ölçümlerden Dijital Karbon Muhasebesine: Yenilikçi Bir Yaklaşım

WETCARB’ı benzer çalışmalardan ayıran en önemli özelliklerden biri, ileri düzey sera gazı ölçüm teknolojilerini, ekosistem araştırmalarını ve dijital karbon muhasebesini bütünleşik bir sistemde buluşturması.

Proje kapsamında geliştirilecek dijital ölçme, raporlama ve doğrulama (MRV) platformu, sulak alanların karbon tutma kapasitelerinin ve sera gazı dengelerinin bilimsel olarak izlenmesine, değerlendirilmesine ve raporlanmasına olanak sağlayacak. Bu yenilikçi yaklaşım, sulak alanların iklim değişikliğiyle mücadeleye katkısının somut ve doğrulanabilir verilerle ortaya konulmasını sağlayarak gönüllü karbon piyasalarına yönelik güvenilir bir bilimsel altyapı oluşturulmasını destekleyecek.

Böylece proje, doğa temelli iklim çözümlerinin çevresel kazanımlarını ekonomik sürdürülebilirlikle birleştirmeyi; sulak alanların korunmasını teşvik eden yeni finansman mekanizmalarının ve yerel topluluklar için ekonomik fırsatların geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Boğaziçi'nden Uluslararası Bilim Diplomasisine Güçlü Katkı

WETCARB, bilimsel araştırmanın uluslararası diplomasi, çevre politikaları ve sürdürülebilir kalkınmayla buluştuğu çok paydaşlı bir işbirliği modeli sunuyor. Boğaziçi Üniversitesi, projenin bilimsel ortaklarından biri ve uluslararası konsorsiyumun koordinatörü olarak stratejik bir liderlik rolü üstleniyor.

Farklı ülkelerin bilimsel uzmanlıklarını, araştırma altyapılarını ve teknolojik kapasitelerini ortak hedefler doğrultusunda birleştiren proje; sera gazı ölçümleri, karbon muhasebesi, ekosistem restorasyonu, dijital izleme teknolojileri ve sürdürülebilir çevre yönetimi gibi alanlarda disiplinler arası bir araştırma ortamı oluşturuyor.

WETCARB’ın uluslararası işbirliği modeli, Akdeniz ülkelerinin ortak çevresel sorunlarına birlikte çözüm üretmelerini desteklerken bilimsel bilginin karar alma süreçlerine, iklim politikalarına ve sürdürülebilir ekonomik uygulamalara aktarılmasını da hedefliyor. Bu yönüyle WETCARB, bilim diplomasisinin sadece ülkeler arasında akademik ilişkiler geliştirmekten ibaret olmadığını; ortak çevresel sorunlara bilimsel, teknolojik ve toplumsal çözümler üretmenin de güçlü bir aracı olduğunu ortaya koyuyor.

Prof. Dr. Fatma Öztürk’e verilen YÖK Bilim Diplomasisi Ödülü, Boğaziçi Üniversitesi’nin uluslararası bilimsel işbirliklerindeki öncü konumunu ve Türkiye’nin küresel iklim sorunlarına çözüm üretme kapasitesini bir kez daha görünür kılıyor.