Doç. Dr. Güneş Ünal liderliğinde, Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü Davranışsal Sinirbilim Laboratuvarı’nda yürütülen araştırma, alanının önde gelen dergilerinden Journal of Neuroscience’da yayımlandı (Genc, Sevinc, Yuksel ve Unal, 2026). Çalışma aynı zamanda derginin kapak görseli olarak da seçildi.

Araştırma, beynin duygu düzenleme, yürütücü işlevler ve çalışma belleği gibi üst düzey bilişsel süreçlerinde kritik rol oynayan prefrontal korteks ile motivasyon süreçlerinde önemli rol oynayan ventral pallidum arasındaki nöral devreleri inceledi. Laboratuvarın temel çalışma konularından biri olan ventral pallidum, beynin ödül ve motivasyon devrelerinin önemli bir parçası olup motivasyonun davranışa dönüştürülmesinde kritik bir rol oynuyor.

Hayvan modelleri üzerinde yürütülen çalışmada viral nöroanatomik işaretleme, nöral aktivite haritalama ve optogenetik gibi ileri nörobilim yöntemleri kullanıldı. Araştırmacılar, prefrontal korteksin farklı alt bölgelerinden ventral pallidum çekirdeğini hedefleyen bağlantıları seçici olarak aktive ederek, bu devrelerin çeşitli bilişsel ve duygusal davranışlar üzerindeki etkilerini inceledi.

Bulgular, prefrontal korteksin farklı alt bölgelerinin motivasyon ve duygusal davranışlar üzerinde birbirinden farklı etkiler oluşturduğunu ortaya koydu. Prefrontal korteksin infralimbik (IL) bölgesinden çıkan bağlantıların aktive edilmesi, hayvanların hareketliliğini artırırken keşif davranışlarını destekledi, öğrenilmiş korku tepkilerini azalttı ve olumlu bir motivasyonel değer (valans) oluşmasını sağladı. Buna karşılık, prelimbik (PrL) bölgeden ventral palliduma uzanan nöral bağlantıların aktive edilmesi, negatif bir duygusal durum oluşturdu ve kaçınma davranışına yol açtı. Bu bulgular, prefrontal korteksin iki önemli alt bölgesinin motivasyonel ve duygusal davranışları farklı ve zıt yönlerde şekillendirdiğini gösterdi.

Çalışma, beynin bilişsel işlevlerden sorumlu üst düzey bölgeleri ile ödül ve motivasyon devreleri arasındaki bağlantıların davranışı nasıl şekillendirdiğini ortaya koyarak, duygu düzenleme, motivasyon ve korku belleğinin altında yatan nöral mekanizmaların anlaşılmasına önemli bir katkı sağladı.

Davranışsal Sinirbilim Laboratuvarı web sitesi için tıklayınız.