Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze İnan’ın yürütücü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Muhammet Arıcan ve Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Köklü ile İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Şahal’ın da araştırmacı olarak yer aldığı “Dijitalde ve STEM’de Engelleri Kaldırmak (D-STEK)” projesi, TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı'na alınmaya hak kazandı.

Projeyle liseye devam eden kız öğrencilerin STEM alanlarına ilgisinin okulda düzenlenecek atölye, çalıştay ve çeşitli buluşmalar yoluyla güçlendirilmesi hedefleniyor. 29 ay sürecek projede, Boğaziçili akademisyenler seçilen okulda yoğun vakit geçirerek kız öğrencilerin STEM alanlarına ve özellikle dijital alanlara yönelik bakış açılarını yakından gözlemleme fırsatı bulacak.

Projenin yürütücüsü Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze İnan “STEM’de Engelleri Kaldırmak (D-STEK)” projesini şöyle anlatıyor:

“TÜRKİYE VE BİRÇOK ÜLKEDE KIZ ÖĞRENCİLER STEM’DE GERİDE”

Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı birçok ülkede kız öğrenciler fen bilimleri, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarını erkeklere oranla daha az tercih ediyor. Bu alanlara yönelmede, cinsiyet açısından gözlenen farkların öğrencilerin akademik inançları ve bunlar üzerinde belirleyici olan sosyal-kültürel etkenlere bağlı olduğunu görüyoruz. Kız öğrenciler bu kariyer alanlarını önemli gördükleri ve kendilerini matematik ve fen bilimlerinde yetkin olarak değerlendirdiklerinde bu yönde bir kariyere yönelme eğilimleri de artıyor.

“OKUL TEMELLİ BİR MÜDAHALE MODELİ GELİŞTİRECEĞİZ”

Biz de projemizde bu yaklaşıma odaklanıyoruz. Projenin öncelikli amacı, lise yıllarında alan ve kariyer seçimi öncesinde kız öğrencilerin STEM ve dijital alanlarda kariyer tercihine yönelik ilgi, özyeterlik, tutum ve yaklaşımlarını belirlemek, kariyer tercihlerini etkileyen faktörleri saptamak olarak özetlenebilir. Öğrencilerin kararlarında etkili olan yakın sosyal çevrenin özellikle teknoloji ve dijital çalışma alanlarına yönelik yerleşmiş olumsuz yargıları nedeniyle oluşabilen çekinceleri incelemek ve azaltmayı amaçlıyoruz. Bununla birlikte öğrenci, öğretmen ve ailelere yönelik farkındalık oluşturmayı ve dijital okuryazarlık becerileri geliştirmeyi hedefleyen okul temelli bir müdahale modeli geliştirip uygulayarak bu modelin zamana yayılmış etkililiğini sınamak istiyoruz. Yani geliştirilen çok boyutlu müdahale modeli yardımıyla kız öğrencilerin STEM ve dijital alanlarda kariyer seçme eğilimlerini etkileyen faktörleri derinlemesine araştıracağız. Bu sayede kızların kariyer seçimlerinin önündeki olası engelleri anlamayı ve böylece tercihlerini daha özgürce yapabilmelerini desteklemeyi hedefliyoruz.

“ÖĞRETMEN VE AİLELERE YÖNELİK PROGRAMLARIMIZ DA OLACAK”

Diğer taraftan çalışmanın yürütüleceği okullarda öğretmenlere yönelik mesleki gelişim seminerleri düzenleyeceğiz. Onlara meslek tercihi sürecinde nasıl rehberlik edilebileceği, cinsiyet ve meslek tercihi arasındaki ilişki hakkındaki karşılaşılan toplumsal önyargılar hakkında farkındalık kazandırmayı içeren programa sahibiz. Ailelerinse teknolojideki gelişmeler, ebeveyn olarak dijital olanaklardan yararlanma ve risklerden korunma, toplumda dijital becerilere sahip iş gücüne duyulan ihtiyaç ile cinsiyetler ve meslekler hakkındaki toplumsal yanlılıklar hakkında farkındalık kazanmalarını amaçlayan çalışmalar düzenlenecek.

“OKULDA İKİ YIL BOYUNCA ÖĞRENCİLERLE BİR ARAYA GELECEĞİZ”

Bu kapsamda okulda geçireceğimiz iki yıllık sürede 9 ve 11’inci sınıf düzeyindeki öğrencilerle birebir iletişim kuracağız. Atölyeler ve buluşmalarla STEM hakkında akıllarındaki soru işaretleri ve ön yargıları da gidermek istiyoruz. Proje süreci ve akabinde kızların bu alanlardaki kariyer seçimlerinin önündeki olası engellerin kaldırılabilmesine yönelik birçok sonuca elde etmeyi bekliyoruz. Okul temelli yürütülecek D-STEK projesinde, geliştirilen içeriklerin eğitimciler tarafından STEM ve dijital teknolojiler alanlarında kız öğrencilere ilham vermek ve onlara rehberlik etmek amacıyla kullanılabilmesi, bu eğitimlerin Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ile kurulacak iş birliği aracılığıyla yaygınlaştırılması bu sayede mümkün olabilecek.