3 Aralık 2020 tarihinde Zoom’da gerçekleştirilen etkinlikte Milanović ‘’Dünya Genelindeki Gelir Dağılımı Değişiklikleri ve Politik Etkileri’’ başlıklı bir konuşma yaptı. “Boğaziçi Lectures Feyyaz Berker Series” başlıklı seri kapsamında, Boğaziçi Üniversitesi ve Tekfen Vakfı işbirliğiyle düzenlenen etkinliği Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Biray Kolluoğlu modere etti.

New York Şehir Üniversitesi ve Londra Ekonomi Okulu’nda çalışmalarını sürdüren Sırp asıllı ABD'li ekonomist, konuşmasında küresel gelir dağılımı eşitsizliklerini yakın tarihin farklı dönemlerinden örneklerle anlatırken Covid-19 krizini ve olası etkilerini de yorumladı.

Covid-19 önümüzdeki 10 yıl boyunca konuşacağımız sorunlar yarattı

Konuşmasında Asya’nın geçtiğimiz son 10 yıldaki yükselişine ve bu yükselişin küresel gelir dağılımında yarattığı değişimlere ağırlık veren ünlü iktisatçı, ‘’Covid-19 krizi önümüzdeki 10 yıl tartışacağımız sorunlar yarattı. Kriz ülkelerdeki gelir dağılımını nasıl değiştirecek? Bunu henüz bilmiyoruz ancak bu krizin siyasi etkileri de olacak ve biz bu etkileri görmeye henüz başlamadık. Önümüzdeki üç yıl içinde Covid-19’un siyasi etkileri ekonomik anlamda çok ağır olacak’’ diye konuştu. Branko Milanović, salgının başında tahmin edilenin tam aksine Covid-19 salgınından en az etkilenen ülkelerin başında Çin, Tayland, Vietnam gibi Asya ülkeleri olduğunu; ABD ve Avrupa’nın ise bu krizde felaket bir performans gösterdiğini belirtti

Asya yükseliyor, Batılı orta sınıf sıkışıyor

Küresel gelir dağılımı açısından bakıldığında, Asya’nın yükselişe geçtiğine dikkat çeken Milanović ‘’Sanayi Devrimi’nden bu yana en ciddi bireysel gelir değişikliklerinin yaşandığı bir döneme tanıklık ediyoruz’’ diye devam etti. Asya ülkelerinde nüfusun yükseldiğine ve gelir seviyesi yüksek kişi sayısının arttığına dikkat çeken Milanović,

‘’Bunun tam aksi olarak Batı Avrupa’da nüfus azalıyor ve giderek Batı Avrupalıların artık en üst gelir düzeyinde olmayacağını görüyoruz. Önümüzdeki 20 yıl içinde Asya böyle büyümeye devam ettiği takdirde, eskiden 4 haftalık yıllık izinlerini Tayland’da geçiren bir Alman ailenin Tayland’a tatile gitmesi artık hayal olabilir’’ dedi. Asya orta sınıfının giderek yükselirken Batılı orta sınıfın hem küresel faktörler hem de kendi üst sınıfı tarafından sıkıştırıldığını söyleyen ünlü iktisatçı, ‘’Bu sıkışmanın yansımalarını ABD’de Occupy hareketinde, İspanya’da ve Fransa’da sokağa taşan orta sınıfta görüyoruz. 2013 yılından bu yana küresel eşitsizliklerin büyüdüğü bu ortamda Batılı orta sınıfın artık büyüyememesi küresel gelir eşitsizliklerinin bir sonucu olarak karşımıza çıktı. Amerika’da orta sınıf kendi krizini kredi alarak ve borçlanarak aşmaya çalıştı ama bu da tam bir saadet zinciri yarattı. Zincir çökünce insanlar mal varlıklarını yitirdiler. Şu an ABD’de asgari ücret 1968’lerdeki seviyelere gerilemiş durumda’’ diye devam etti.

Dinleyicilerden gelen sorular üzerine Türkiye hakkında değerlendirmelerde bulunan Milanović, ‘’Dört yıl önce İstanbul’a geldiğimde gelir dağılımı verilerini inceleme şansım olmuştu. Bu verilerde çarpıcı olan orta sınıfın reel gelirinde artış olmasıydı. Fakat en üst yüzde 10’luk dilimin gelirleri önemli bir ilerleme kaydetmemişti ve gelirdeki en büyük artışın orta sınıfta olması şaşırtıcıydı. Aradan dört yıl geçti, durum hala aynı mı bilmiyorum. Öte yandan gelir dağılımı adaletsizliği açısından Türkiye’nin OECD ülkeleri sıralamasında iyi bir seviyede olmadığını da görüyoruz’’ yorumunu yaptı.

“Recent Changes in Worldwide Income Distribution and Their Political Effects” (Dünya Genelindeki Gelir Dağılımı Değişiklikleri ve Politik Etkileri) başlıklı Boğaziçi Lectures etkinliğinin videosu Türkçe altyazısıyla BÜ Youtube kanalında. Etkinlik videosunu izlemek için tıklayınız.