Yanis Varoufakis: “Problemlerimiz küresel ise çözümlerimiz de küresel olmalı”
Atina Üniversitesi’nden Ekonomi Profesörü Yanis Varoufakis, Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nün davetiyle kampüste “Avrupa Birliği’nin Geleceği / Future of the European Union” başlıklı bir konuşma yaptı. 16 Aralık’ta Demir Demirgil Salonu’nda gerçekleşen etkinlikte Prof. Varoufakis, Avrupa Birliği kurumlarına eleştiriler getirirken, birliğin yeniden düzenlenerek demokratikleşmesi gerektiğini vurguladı. Varoufakis; “Türkiye’nin AB karşısına güçlü bir biçimde çıkması ve Avrupa ile demokratik bir birlikte buluşması gerekiyor. Avrupa Birliği de Avrupa merkezci olmaktan kurtulmalı” dedi.
Avrupa Birliği’nin Avrupa için hem iyi hem de kötü sonuçlar açığa çıkardığını aktaran Prof. Yanis Varoufakis, Avrupa Birliği’nin tarihinden bahsederek birliğin ortaya çıkışının 1950’ye dayandığını ve 2. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın ekonomik yönden alınan bazı kararları bağımsız bir kuruma devretmesiyle birliğin doğmuş olduğunu belirtti. Bu projenin; birleşme, dayanışma ve refah inşa etme konularında ekonomik bir gerçeklikten yola çıkmasının günümüzde birlik içinde yaşanan krizlere kapı araladığını ekleyen Prof. Varoufakis, Avrupa Birliği’nin büyük iş dünyası ve uluslararası finans gruplarının varlığıyla bilinçli olarak inşa edilen bir birlik şeklinde anlaşılabileceğine işaret etti. Prof. Varoufakis ayrıca birliğin, sınırların ortadan kalkması ve ortak para birimine geçiş aşamalarının sermayenin devamlılığı ve ekonomik ilişkilerin sürdürülebilirliği açısından gerçekleştirildiğini hatırlatarak Avrupa Komisyonu’nun, Ortak Tarım Politikası gibi politikalarda da sermayenin yönetimini hedeflemiş olduğunu dile getirdi.
“Avrupa Birliği’nin kurumsal reformlara ihtiyacı var!”
Brüksel’de yer alan Avrupa Birliği Parlamentosu’nun demokrasi söylemlerine ve merkezileşmesine eleştiriler getiren Prof. Varoufakis, demokrasi kavramının birliği kendisini yasallaştırmak için bir araç şeklinde kullanıldığını belirterek sözlerine şöyle devam etti: “Avrupa Birliği’nin demokrasi sorunu, hiçbir zaman daha fazla demokrasi için birkaç reformla telafi edilebilecek bir şey olmadı. Birlik içerisindeki kurumların demokrasi temelinde yeniden yapılandırılması gerekiyor.”
Avrupa Birliği Merkez Bankası’nın dünyada arkasında devlet olmayan tek banka olduğuna değinen Prof. Varoufakis, Euro Bölgesi içerisinde bulunan 19 ülkenin para politikası yönetmeye çalışan bu bankanın varlığının, ülkelerin kendi merkezi bankalarının işleyişiyle birlikte sorunlar teşkil ettiğini vurguladı. Avrupa kıtasının pek çok farklı kültürden oluştuğunu ekleyen Prof. Varoufakis, Avrupalıların ortak para birimi ve merkezi para politikaları ekseninde bölünmesinin Yunanistan’da olduğu gibi borçlu ülkeler, yoksul vatandaşlar ve sosyal bunalımlar yarattığının altını çizdi. Prof. Varoufakis, Avrupa’da bir kriz halinde olan kapitalizmle beraber bu durumun birliğin hedefleri arasındaki refah ve büyümenin sağlanmasını zorlaştırdığını sözlerine ekledi.
Avrupa Birliği’ne getirdiği eleştirilerin ardından Prof. Varoufakis, birliğin dağılması taraftarı olmadığını da vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Bir hümanist olarak zarar gören insanların olduğu bir dünyada iyileştirme yoluna gidilmesini tercih ediyorum. Avrupa Birliği’nin mevcut kurum ve politikalarının işleyişi bu zararları ne yazık ki arttırmakta. Yalnız nakit paraları harekete geçirme çabalarından kurtulup demokratikleşmeyle oluşturulacak bir birlik temelinde yeşil teknoloji, yeşil enerji gibi alanlara yatırım politikaları uygulanmalı.”
Prof. Varoufakis son olarak Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılımı konusunda şunları söyledi: “Türkiye’nin birlik karşısına güçlü bir biçimde çıkması ve Avrupa ile demokratik bir birlikte buluşması gerekiyor. Avrupa Birliği de Avrupa merkezci olmaktan kurtulmalıdır. Hep birlikte uluslararası bir demokrasi işleyişi için çalışmalıyız. Bizim problemlerimiz küresel, bu yüzden sorunlarımızın çözümü küresel boyutta olmalı!”
Yanis Varoufakis kimdir?
1961 yılında doğan Varoufakis, Atina'daki Moraitis Okulu'nda matematik ve istatistik eğitimi aldıktan sonra 1987 yılında Essex Üniversitesi'nde ekonomi doktorasını aldı. 1988 yılında, Cambridge Üniversitesi'nde bir yıl geçiren Varoufakis, 1989 yılından 2000 yılına kadar Sydney Üniversitesi İktisat Bölümü'nde İktisat Kıdemli Öğretim Görevlisi olarak dersler verdi. 2000 yılına gelindiğinde ise Atina Üniversitesi İktisat Teorisi Profesörü oldu. 2002 yılında, Ekonomi Atina Doktora Programı Üniversitesi'ni (UADPhilEcon) kurarak 2008 yılına kadar bu kuruluşu yönetti. Ocak 2013'ten itibaren Texas Üniversitesi'nde Halkla İlişkiler Lyndon B. Johnson Okulu'nda ders veren Varoufakis, Ocak 2015 genel seçimlerinde, SYRIZA partisinin iktidara gelmesinin ardından Yunan parlamentosuna seçildi ve 27 Ocak 2015 tarihinde Aleksis Çipras'ın yeni hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yaptı.
