2006 yılında kurulan ve bu yıl 20. yaşını kutlayan GETEM, 10 bini aşkın üyesiyle dünyanın en zengin sesli kitap arşivlerinden birini barındırıyor. GETEM Müdürü Prof. Dr. Macid Ayhan Melekoğlu, GETEM’in Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde yer alan bir laboratuvar olarak, mürekkep baskılı kitapları seslendirerek görme engelli bireylerin ve okuma güçlüğü çeken diğer grupların bilgiye erişimini sağladığını söyledi.

58 BİN ESER, 10 BİNE YAKIN ÜYE

Erişilebilir bir kütüphane yaklaşımına uygun şekilde içerik üretildiğini belirten Melekoğlu, “Şu anda erişilebilir 58 bin eserimiz, 10 bine yakın da üyemiz var. Üye olduğunuzda tüm içeriklere ücretsiz olarak erişmeniz mümkün oluyor. Bizim hem bireysel hem de kurumsal gönüllülerimiz var. Özellikle gönüllü okuyucularla seminerlerimiz oluyor. Kendi online web sitemizde de ‘Gönüllü okuyuculuk nasıl olabilir, nasıl olabilirim, ne yapmam gerekiyor?’ gibi detaylı içerikler mevcut,” dedi.

Melekoğlu, gönüllülüğün sadece GETEM stüdyolarında olmadığını, gönüllülerin kendi evlerinde veya uygun gördükleri ortamlarda okuma faaliyetlerini gerçekleştirebileceğini anlattı.

GETEM’in üniversitedeki engelli öğrenci birimi süreçlerinin de koordinasyonunu üstlendiğini aktaran Melekoğlu, her zaman gönüllüleri beklediklerini ifade etti.

ÜYE SAYIMIZI ARTTIRMAK İÇİN UĞRAŞIYORUZ

GETEM E-Kütüphanecilik ve Kataloglama Sorumlusu Levent Açlan da gönüllü okuyucuların deneme kayıtlarının değerlendirilip, kitap seçimleri yapılmasıyla sürecin başladığını belirterek şunları söyledi: “Gönüllümüzün üç ay içerisinde bir eseri tamamlayıp bize teslim etmesini bekliyoruz. Bazen bir kitap ince olduğu için bir ayda da bitebilir, bazen kalınsa ek süre talep edebilir. Kitap elimize ulaştıktan sonra ilk olarak kitabın genel kontrolü yapılır ve sonrasında web sayfamıza girilir. Her yıl daha fazla görme engelliye ulaşıp hizmet vermek istiyoruz. www.getem.boun.edu.tr adresli web sitemizde bireysel üyelik formumuz yer almaktadır. Bu formu doldurduktan sonra kişinin görme engelli olduğunu gösteren yüzde 40 ve üzeri raporun veya engelli kartının bir fotoğrafını bize WhatsApp hattımızdan ulaştırdıkları takdirde kontrol ederek, gün içerisinde üyeliklerini aktif ediyoruz. Bu şekilde hizmetten hemen faydalanabiliyorlar.”

GETEM’in her yaş ve ilgi grubuna hitap eden geniş bir kitap arşivine sahip olduğunu bildiren Açlan, görme engelli kullanıcıların web sayfası üzerinden kitap talep edebileceğini, eser adı, yazarı, çevirmeni ve hatta tercih edilen gönüllü okuyucuyu söyleyebilecekleri bilgisini verdi.

GETEM, BİR TEKNOLOJİ LABORATUVARI

GETEM’de görev alan psikolojik danışman Şeyma Sevim ise kendi görme kaybı deneyiminden sonra GETEM’in bağımsız yaşam ve bilgiye erişim konusunda kendisi için dönüştürücü bir rol oynadığını ve burayı yuva olarak tanımladığını söyledi.

Sevim, GETEM’de faaliyetlerin iki ana eksen üzerinde yürütüldüğü bilgisini paylaşarak, şunları kaydetti: “Bunların bir tanesi çokça üzerinde durduğumuz dijital kütüphane içeriğimizin oluşması ve bunun üzerinden üyelerimizin bilgiye, kültüre erişimini sağlayabiliyor olmamız. İkinci aşama ise erişilebilirlik çalışmaları. Bu kapsamda üniversite içerisinde ya da bizimle yardımlaşmak, işbirliği yapmak isteyen kurumlar aracılığıyla erişilebilirlik çalışmaları yürütüyoruz. Bunlar fiziksel erişilebilirlik olabileceği gibi dijital erişilebilirlik de olabilir.”

Mevcut 60 bine yakın eser sayısını artırarak dijital kütüphaneyi büyütmek istediklerini ifade eden Sevim, yapay zekâ ve diğer yeni teknolojileri entegre ederek, kullanıcıların bir kitaptaki belirli bir sayfaya tek tıkla ulaşabileceği tam anlamıyla erişilebilir kütüphanecilik modelini geliştirmek istediklerini aktardı.

Sevim ayrıca, sesli betimlemeli film gösterimleri gibi etkinlikleri düzenlediklerini belirterek, sözlerini şöyle tamamladı: “Eş erişimli film gösterimleriyle görme engellilerin, gören kişiler ve işitme engellilerle birlikte filmler izleyebildiği seanslar yapıyoruz. Bunun dışında yerel, ulusal ve uluslararası projeler var. GETEM, bir teknoloji laboratuvarı. Teknoloji gelişiyor, ilerliyor. GETEM’in de aynı hızla, aynı vizyon ve misyonla bu ilerleyişe katkı sağlaması, onunla birlikte büyümesi, gelişmesi bizim için çok kıymetli. Herkesle aynı anda, aynı kitabı okuyana, aynı filmi izleyene, aynı materyale erişinceye kadar çalışmaya devam etmek niyetinde ve hayalindeyiz.”