Boğaziçi Üniversitesi'nden Deprem Risk Değerlendirmesi Uygulamalı Eğitim Semineri

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Boğaziçi Üniversitesi arasında imzalanan "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Ortak Hizmet Uygulaması" başlıklı üç bileşenli protokol sözleşmenin son bileşeni kapsamında, Deprem Risk Değerlendirmesi Uygulamalı Eğitim Semineri 13-15 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirildi.

Boğaziçi Üniversitesi'nden Deprem Risk Değerlendirmesi Uygulamalı Eğitim Semineri

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı öğretim üyeleri Doç. Dr. Ufuk Hancılar ve Yrd. Doç. Dr. Karin Şeşetyan tarafından verilen eğitim semineri ‘’Kentsel Alanlarda Senaryo Bazlı Deprem Tehlikesi ve Riskinin Belirlenmesi’’ başlığı altında gerçekleştirildi.

Projenin birinci bileşeni kapsamında Türkiye genelinde kentsel dönüşüm uygulamalarına ışık tutmak üzere yüksek deprem riskine sahip bölgelerin belediyeler bazında deprem riski önceliklendirmesi yapılırken, bileşen-2 çerçevesinde seçilen Burdur, Kahramanmaraş ve Muş illeri için farklı senaryo depremleri sonucunda ortaya çıkması muhtemel can kaybı ve yaralı sayıları, hasarlı bina dağılımları ve yapısal hasarlardan kaynaklanan ekonomik kayıplar hesaplandı.

Ülke ölçeğinde ve seçilen iller bazında ayrı ayrı yapılan deprem hasar ve kayıp tahmin analizleri ELER (Earthquake Loss Estimation Routine) yazılımının bölgesel ve kentsel ölçekte deprem riskinin değerlendirilmesini sağlayan modülleri ile gerçekleştirildi. Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı tarafından AB projesi kapsamında 2008-2010 yıllarında geliştirilen ELER metodolojisi ve yazılım paketi; deprem kaynak parametrelerinden başlayarak önce deprem yer hareketini yerel zemin etkilerini göz önünde bulundurarak belirlemekte ve yer sarsıntısı dağılım haritalarını üreterek, daha sonra bu yer hareketine maruz kalan bina envanteri ve altyapı sistemlerinde (içmesuyu, doğal gaz, vb. boru hatları gibi) oluşacak hasarları ve dolaylı can ve mal kayıplarını ilgili hasargörebilirlik fonksiyonlarını kullanarak tahmin edilmekte.

Avrupa-Akdeniz bölgesinde deprem kayıplarının yaklaşık gerçek zamanlı tahmini ve/veya senaryo bazlı deprem risk değerlendirmeleri amacıyla geliştirilen ELER 2009 yılında Avrupa Yerbilimleri Birliği (European Geosciences Union-EGU) tarafından ödüle layık görülmüştür. İstanbul bina envanterinin güncellenmesini takiben deprem hasar ve kayıp tahminleri İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına ELER ile hesaplanmıştır (2010). GEM (Global Earthquake Model) projesi kapsamında Pavia Üniversitesi-İtalya tarafından Los Angeles şehrinin senaryo bazlı deprem kayıplarının hesaplanmasında ve Yunanistan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, Ürdün, Lübnan, İran, Pakistan, Abu Dhabi Emirliği ve Umman Sultanlığı’nda kentsel deprem risklerinin değerlendirilmesi uygulamalarında ELER yazılımı kullanılmıştır. 23 Ekim 2011 tarihinde meydana gelen Van Depremi’nden hemen sonra bölgesel ölçekte can kaybı ve yaralı sayıları ile hasarlı bina sayıları gerçeğe yakın bir şekilde ELER ile tahmin edilebilmiştir.

Projenin üçüncü bileşeni kapsamında ELER metodolojisi ve yazılımına ait Teknik ve Kullanıcı Kılavuzları Türkçe olarak hazırlanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kullanımına sunuldu. Doç. Dr. Ufuk Hancılar ve Yrd. Doç. Dr. Karin Şeşetyan tarafından gerçekleştirilen üç günlük Deprem Risk Değerlendirmesi Uygulamalı Eğitim Semineri’nde kentsel alanlarda senaryo bazlı deprem tehlikesinin belirlenmesi ve bina envanterlerine yönelik riskin değerlendirilerek can kaybı/yaralı ve hasarlı bina sayılarının tahmin analizleri konularında çalışıldı ve uygulamalar yapıldı. İnşaat, Jeofizik, Harita Mühendisiliği ve Şehir Planlamacılık meslek gruplarından olan Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü çalışanı 14 katılımcıya kurs sonunda katılım sertifikası verildi.