Değerli tarihçi, hocamız Yavuz Selim Karakışla’yı yitirdik

Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Yavuz Selim Karakışla’nın beklenmedik kaybı Boğaziçi Üniversitesi’nde derin üzüntü yarattı.

Değerli tarihçi, hocamız Yavuz Selim Karakışla'yı yitirdik

Karakışla, 26 Kasım 2016 Cumartesi günü saat 10.30’da Boğaziçi Üniversitesi Güney Meydan’da düzenlenecek törenin ardından Levent Camii’ndeki öğle namazını takiben sonsuz yolculuğuna uğurlanacak.

1961 yılında İzmit’te dünyaya gelen Yavuz Selim Karakışla 1979 senesinde Kadıköy Maârif Koleji’ni (Kadıköy Anadolu Lisesi) bitirdi. 1987 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nin Tarih Bölümü’nden mezun oldu.

“Exile Days of Sultan Abdülhamid II in Salonika (1909-1912) and Confiscation of His Wealth / Sultan II. Abdülhamid’in Selanik’teki Sürgünlük Günleri (1909-1912) ve Servetinin Müsâdere Edilmesi” başlıklı teziyle, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nden Sosyal Tarih Dalı’nda Yüksek Lisans derecesi almaya hak kazandı. “Women, War and Work in the Ottoman Empire: Society for the Employment of Ottoman Muslim Women (1916-1923) / Osmanlı İmparatorluğu’nda Savaş Yıllarında Çalışan Kadınlar: Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslâmiyesi (1916-1923),” başlıklı doktora tezini 23 Şubat 2003 günü savunarak, State University of New York / Binghamton, Tarih Bölümü’nden doktora derecesi aldı.

Aynı yıl, Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi’nin açmış olduğu Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması’nda “En İyi Doktora Tezi” dalında ödül kazandı. Osmanlı İmparatorluğu’nun toplumsal ve iktisadi tarihi hakkındaki makaleleri çeşitli derlemelerde ve Turkish Studies Association Bulletin, Tarih ve Toplum, Toplumsal Tarih, Popüler Tarih, Toplum ve Bilim, Virgül, Simurg, Kebikeç, Müteferrika, NTV Tarih, Atlas Tarih, GEO, Aktüel ve benzeri akademik ve popüler tarih dergilerinde yer aldı.

Geçtiğimiz yıl Doğan Kitap’tan çıkan iki yeni kitabı ‘’Eski Zamanlar, Eski İnsanlar’’ ve ‘’Eski Hayatlar, Eski Hatıralar’’ ile Osmanlı toplumunun günlük hayatı ve toplumsal yaşamına ışık tutan Karakışla’nın kitapları, özellikle tarih okurlarının ilgisini çekmişti.

Osmanlı İmparatorluğu dönemi İstanbul sokaklarındaki işportacıların, delilerin, çocukların, kadınların, arzuhalcilerin kısacası ‘’küçük insanların’’ hikâyelerinin peşinde koşan tarihçi kimliğiyle tanınan Yavuz Selim Karakışla, Boğaziçi’nden Haberler sitesinde kendisiyle yaptığımız söyleşide tarihin yazılmayan hikayelerinin neden peşine düştüğünü şöyle anlatmıştı:

‘’Boğaziçi’ne Kimya Mühendisliği okumak üzere geldim. Ancak dersleri almaya başladığımda sonuç felaket oldu, zira sadece iki dersten başarılı olduğumu gördüm. Bunlardan biri Teknik Resim dersiydi, diğeri ise Engin Deniz Akarlı ve Selim Deringil’den seçmeli aldığımız tarih dersiydi. Mühendis olamayacağımı anladığımda Tarih Bölümü’ne girdim. Bölümde Zafer Toprak hocayı rol model olarak aldım. Zafer Hoca etrafındaki öğrencileri iktisat tarihine yönlendiriyordu. Master’ı burada bitirip doktoraya başvurduğumda Zafer hocanın yönlendirmesiyle State University of New York / Binghamton’a Donald Quataert’in yanına gittim. İkisi tanışırlardı ve birbirlerinin çalışmalarını beğenirlerdi. Donald, bir iktisat tarihçisiydi ama emek ağırlıklı çalışırdı. Ben de Donald ile emek tarihi çalışacağım diye başladım ve sonunda onun ilgi alanlarına yöneldim. Bu da beni kadın tarihine, avam dediğimiz kesimin tarihiyle ilgilenmeye, emeğiyle yaşamak zorunda olan aşağı sınıfların tarihini çalışmaya yönlendirdi. Sonunda tarihçilerin gözünde kaybedilmiş olarak düşünülen, kadınlar, çocuklar, işçiler, hamallar, hatta diğer marjinal sayılmış insanlarla ilgilenmeye karar verdim’’.

‘’Tarihi büyük adamlar yapar diye düşünüyoruz. Brecht’in meşhur şiirini Can Yücel çevirisiyle hatırlarsak; ‘’Yavuz Sultan Selim Mısır’ı fethederken yanında bir aşçı olsun yok muydu? Ben, Yavuz Sultan Selim gibi sultanların değil, aşçılarının peşine düşmeyi Mısır’ın fethedilmesinden daha kıymetli bulurum. Bu, tarihe yeni bir açılım getiren bir yaklaşımdır aynı zamanda. Devletin tarihini yaparak o toplumu tarihini anlattıklarını iddia edemiyor artık tarihçiler. Bunu artık toplumun bünyesi kabul etmiyor. Tarih, Osmanlı sultanlarının savaşları, barışları, aşkları, meşklerinden ibaret değil’’.

Söyleşinin tamamı için:

http://haberler.boun.edu.tr/tr/haber/sultanlarin-degil-ascilarin-liderlerin-degil-kucuk-insanlarin-t...

Yavuz Selim Karakışla’nın yayınlanmış kitapları

Women, War and Work in the Ottoman Empire: Society for the Employment of Ottoman Muslim Women (1916-1923), Ottoman Bank Archives and Research Centre, İstanbul, 2005; 2. baskı, Libra, İstanbul, 2015; Eski İstanbul’un Delileri: Pazarola Hasan Bey (1885-1926), Tarih Vakfı, Toplumsal Tarih, İstanbul, 2006, genişletilmiş 2. baskı, Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2014; Osmanlı Kadın Telefon Memureleri (1913-1923), Türk Telekom Yayınları, İstanbul, 2008, 2. baskı, Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2014; Osmanlı Hanımları ve Kadın Terzileri (1869-1923), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2014; Osmanlı Hanımları ve Hizmetçi Kadınlar (1869-1927), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2014; Kitabiyat Yazıları (1844-2014), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2014; Osmanlı Ordusunda Kadın Askerler: Birinci Kadın İşçi Taburu (1917-1919), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2015; Exile Days of Sultan Abdülhamid II in Salonika (1909-1912), Libra, İstanbul, 2015; Sultan II. Abdülhamid’in Selanik’teki Sürgünlük Günleri (1909-1912), Libra, İstanbul, 2015); Derli Toplu Makaleler I (1988-1999), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2015; Derli Toplu Makaleler II (1999-2002), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2015; Derli Toplu Makaleler III (2003-2014), Akıl Fikir Yayınları, İstanbul, 2015; Eski Zamanlar, Eski İnsanlar: Osmanlı Toplumsal Tarihi Üzerine Yazılar (1876-1926), Doğan Kitap, İstanbul, 2015; Eski İnsanlar, Eski Cemiyetler: Osmanlı Toplumsal Tarih Çalışmaları (1904-1926), Doğan Kitap, İstanbul, 2015; Eski Hayatlar, Eski Hatıralar: Osmanlı İmparatorluğu’nda Belgelerle Gündelik Hayat (1760-1923), Doğan Kitap, İstanbul, 2015, Osmanlı İmparatorluğu’nda Savaş Yılları ve Çalışan Kadınlar: Kadınları Çalıştırma Cemiyeti (1916-1923), İletişim Yayınları, İstanbul, 2015