Türkiye madencilik tarihinin en büyük kazası olarak tarihe geçen 13 Mayıs 2014’teki Soma faciasının ardından bölgeye gerçekleştirdiği çeşitli saha ziyaretleriyle bu faciaya yol açan nedenlerin ve bölge gerçeklerinin izini süren Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu, Soma’yı tüm yönleriyle irdeleyen ‘’Ge-li-yo-rum Diyen Facia’’ başlıklı raporu kamuoyuna sundu.

3 Şubat 2015 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir basın toplantısı ile sunulan rapor, Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri tarafından Soma faciasının ardından sekiz aylık süre zarfında hazırlandı.

Boğaziçi Üniversitesi’ndeki akademisyenler tarafından oluşturulan Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu’nu temsilen Prof. Dr. Lale Akarun, Prof. Dr. Fikret Adaman ve Doç. Dr. Nuri Ersoy’un yanı sıra, rapora makaleleriyle katkıda bulunan Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyelerinin de katıldığı toplantıda Soma faciasının Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal gerçekliğine ayna tutan boyutu ele alındı.

Toplantıda konuşan Prof. Lale Akarun, Soma’da yaşananın tekil bir kaza olmadığına ve bu facianın Türkiye’de çok önemli sorunlara işaret eden yönleri bulunduğuna dikkat çekerek bu alanda daha fazla uzun soluklu araştırmalara ihtiyaç olduğunu belirtti. Prof. Dr. Fikret Adaman ise Soma’nın faciasına yol açan sosyal ve ekonomik geri planla birlikte Türkiye’deki mevcut sosyal politikalara değindi. Ekonomik büyümenin her zaman kalkınma anlamına gelmediğinden bahseden Adaman, büyümenin getirdiği sosyal ve ekolojik maliyetlerin dikkate alınmaması halinde Soma örneğinde olduğu gibi travamtik sonuçların yaşandığını ifade etti.

Büyümenin neden olduğu sosyal maliyetlerin yükünü genellikle toplumun belirli kesimlerinin üstlenmek zorunda kaldığını belirten Adaman, gelir ve servet dağılımındaki eşitsizlik, azalan sendikalaşma oranları, düşük ücretler, güvencesiz iş ortamı, artan iş kazaları ve hak temelli sosyal yardımların eksikliği gibi konular sorgulanmadan Soma faciasının tüm yönleriyle irdelenmesinin mümkün olamayacağını vurguladı.

Toplantıda söz alan Doç. Dr. Nuri Ersoy ise iş sağlığı ve güvenliği konusunda devletin olduğu kadar üniversiteler, sendikalar ve meslek örgütlerinin de sorumluluk alması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliğine, kazalar olduktan sonra önlem almayı düşünen reaktif bir yaklaşımla yaklaşıldığını belirten Ersoy, bu alanda daha sistematik, bilimsel, kazalar olmadan önleyici bir yapısal değişime ihtiyaç duyulduğundan söz etti.

Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu, raporunda Soma’da olan biteni öncesi ve sonrasıyla anlamanın görev olduğu inancı ile Soma’nın unutturulmaması için facianın gerçek sebeplerinin açığa çıkarılması, sorumluların yargılanması ve Soma madencilerinin, ailelerin seslerinin duyurulmasını amaçlıyor. İş güvenliğinin bilimsel ilkelerini bir kez daha hatırlatan; faciadan etkilenenlerin sosyo-ekonomik ve psikolojik durumlarını araştırıp aktaran rapor, Soma faciasını tüm yönleriyle irdelerken toplumsal hafızaya kayıt düşmeyi hedefliyor.

‘’Ge-li-yo-rum Diyen Facia’’ başlıklı rapor , Soma Faciası’nı meydana getiren sosyo-ekonomik bağlam ve politikalar üzerine görüş, analiz ve eleştirilerin yanı sıra, mevzuat, üretim planlaması, madenlerde alınması gereken iş güvenliği önlemeleri ve teknik önlemler, denetimler, iş güvenliği, acil müdahale ve havzanın sosyoekonomik durumu ile ilgili bir dizi öneriyi de kamuoyu dikkatine sunuyor. Raporun politikacılar, bürokratlar, sendika ve sivil toplum kuruluşları tarafından da bir kaynak olarak değerlendirilmesi amaçlandı.

Rapora makaleleri ile Doç. Dr. Nuri Ersoy (Makine Mühendisliği Bölümü), Prof. Dr. Ali Kerem Saysel (Çevre Bilimleri Enstitüsü), Prof. Dr. Fikret Adaman (Ekonomi Bölümü), Prof. Dr. Ayşe Buğra (Atatürk Enstitüsü), Prof. Dr. Ferhan Çeçen (Çevre Bilimleri Enstitüsü), Doç. Dr. Mahmut Ekşioğlu (Endüstri Mühendisliği Bölümü), Prof. Dr. Günay Kocasoy (Çevre Bilimleri Enstitüsü, emekli öğretim üyesi), Prof. Dr. Ayşin Baytan Ertüzün, Prof. Dr. Prof. Dr. H.Işıl Bozma (Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü) ve Prof. Dr. H.Levent Akın’ın (Bilgisayar Mühendisliği Bölümü) yanı sıra, Boğaziçi Üniversitesi öğrenci ve çalışanlarının oluşturduğu Soma Dayanışması Grubu da saha ziyaretlerinden gözlemleri ile katkıda bulundu.

Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu web sitesi:

http://www.busomarastirmagrubu.boun.edu.tr/

GALERİLER